اهمیت هنر _ صنعت پی نما

lavazem-tahrir2

پی نما از چه زوایایی دارای اهمیت می باشد؟

۱-     بستر اصلی برای خلق ابرقهرمانان شناخته شده، بوده است.

۲-     بستر خوبی برای قهرمان‌سازی و نیز معرفی قهرمانان واقعی است.

۳-     تست کننده­‌ی خوب و کم هزینه‌­ای برای پیش­ بینی موفقیت آثار سینمایی است.

۴-     یکی از حلقه­‌های ابتدایی زنجیره­‌ی محصولات فرهنگی است.

۵-     قابلیت درآمدزایی و اشتغال­‌زایی مستقل دارد.

۶-      قابلیت کارکترسازی دارد.

 

در ادامه به توضیح موارد بالا به اختصار می‌پردازیم

۱- بستر مناسبی برای خلق ابرقهرمانان بوده است.

ابرقهرمان به انسانی گفته می‌شود که دارای توانایی‌های غیرعادی و قدرت‌های ماورای انسان طبیعی باشد. ژانر اصلی پی‌نما‌ها برخورد ابرقهرمانان داستان با مشکلات و ضدقهرمان‌ها و شکست دادن آن‌ها است که به این طریق ویژگی‌های شخصیتی کاراکتر محبوب داستان را به خوبی در اذهان و بالاخص نوجوانان نفوذ می‌دهند. کما اینکه این روال برای کاراکترهای دو شرکت پی‌نماسازی بزرگ امریکا یعنی مارول [۱]و دی سی کمیک [۲] حتی در کشورهای جهان سوم هم به خوبی جا افتاده است. شخصیت‌هایی نظیر سوپرمن[۳] و بتمن[۴] و اسپایدرمن [۵]و هالک[۶] و … که متاسفانه شاهد الگو قرار گرفتن این ابرقهرمانان برای نوجوانان کشورمان هستیم. تمام این کاراکترهای نام برده شده، ابرقهرمانانی هستند که سال‌ها قبل از آنکه وارد عرصه سینما و یا سریال‌های تلویزیونی بشوند در کتاب‌های پی‌نمایی خلق شده‌اند و پس از تضمین موفقیت کاراکتر و داستان توانسته‌اند وارد سینما شوند. در مرحله بعد به علت محبوب شدن ابرقهرمانان پرداخته شده در فیلم‌ها برای نوجوانان و کودکان، این کاراکتر‌ها وارد محصولات بعدی یعنی لباس، لوازم‌التحریر، کفش، اسباب‌بازی و عروسک و … شده‌اند. به عنوان مثال می‌توان به فراوانی و انبوه لوازم‌التحریر با کاراکتر مرد عنکبوتی در فروشگاه‌های تهران اشاره کرد.
lavazem-tahrir2

در جدول زیر برخی از ابرقهرمانان آمریکایی شناخته‌شده در ایران و سابقه حضور آن‌ها در فیلم‌ها و تاریخ خلق و پیدایش آن‌ها در کتب پی‌نمایی، به اختصار ذکر شده است.

 

نام کاراکتر ابرقهرمان زمان پیدایش  در کمیک تاریخچه فیلم آخرین فیلم

 

فروش آخرین فیلم

(میلیون دلار)

سوپرمن ۱۹۳۸ درمجله Action Comics اولین فیلم در سال ۱۹۷۸

تاکنون ۳۵ فیلم و سریال

Man of Steel(2013)

 

$۶۶۸٫۰

 

بت‌من ۱۹۳۹ در مجله Detective Comics اولین فیلم در سال ۱۹۴۳

تاکنون ۳۶ فیلم و سریال

The Dark Knight Rises (2012)

 

$۱,۰۸۴٫۹

 

کاپیتان آمریکا ۱۹۴۱ در مجله Marvel Camics اولین سریال در سال ۱۹۴۴ (۱۵ قسمت)

۱۰ فیلم و ۸ انیمیشن و ۱۲ سریال

Captain America The Winter Soldier (2014)

 

۷۱۴٫۴
اسپایدرمن ۱۹۶۲  در مجله Amazing Fantasy اولین فیلم ۲۰۰۲ (تاکنون ۵ فیلم ساخته شده است)

۴۴ بازی

۸ انیمیش

The Amazing Spider-man (2014)

 

$۷۰۹٫۰

 

هالک ۱۹۶۲ در The Incredible Hulk اولین سریال کارتونی هالک درسال۱۹۶۶

۲۰ فیلم و انیمیشن و سریال

The Incredible Hulk (2008)

 

$۱۳۲٫۱

 

 

۲- پی‌نما بستر مناسبی برای قهرمان‌سازی و نیز معرفی قهرمانان واقعی بوده است.

در این بستر می‌توان به طراحی و ساخت و تبلیغ کاراکترهای انسانی فاقد نیروهای ماورایی هستند نیز پرداخت. تجربه موفق بین‌المللی در این دسته کاراکتر تن‌تن است. خبرنگاری که با هوش و ذکاوت خود با مشکلات روبرو می‌شود. برای پرداختن به قهرمانان ، کشور ما دارای سوژه‌های قوی‌ای است. به عنوان مثال می‌توان به شهدا و داستان‌های دفاع مقدس و انقلاب و داستان‌های تاریخی و اساطیری اشاره کرد.

 rostam

۳-   تست کننده­‌ی خوب و کم هزینه­‌ای برای پیش­بینی موفقیت آثار سینمایی بوده است.

پیش از تولید فیلم یا انیمیشن یا سریال می‌توان با استفاده از پی‌نما، یک داستان یا یک کاراکتر را با قیمت تولید کمتری و در جامعه آماری کوچکتری به نام مخاطبان پی‌نما آزمود که آیا داستان و کاراکتر و ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری این شخصیت جذابیت کافی را دارد یا خیر؟

درست است که هزینه تولید کتب پی‌نما نسبت به کتب معمولی بسیار بالاتر است (بابت طراحی هر جلد کتاب ۳۰ صفحه ای حدودا ۲۰ الی ۳۰ میلیون تومان) اما در مقایسه با تولید انیمیشن و یا فیلم و سریال این هزینه ناچیز شمرده می‌شود. بنابراین می‌توان قبل از سرمایه‌گذاری هنگفت بر روی یک داستان آن را از طریق پی‌نما آزمود تا در صورت موفق نبودن طرح، خسارت کمتری متوجه سرمایه‌گذار شود.

 

۴-    یکی از حلقه­‌های ابتدایی زنجیره­‌ی تولید محصولات و کالاهای فرهنگی است.

کالاهای فرهنگی برای سنین کودکان و نوجوانان نظیر تمام مشتقات لوازم‌التحریر، پوشاک و البسه، اسباب‌بازی‌ها و عروسک‌ها، لوازم اتاق خواب بچه و… معمولا همراه با کاراکترهای محبوبی هستند که کودک یا نوجوان با آن‌ها انس گرفته‌است. برای مشاهده این مهم کافیست به یک لوازم التحریری یا فروشگاه اسباب‌بازی رجوع کنیم تا وفور کالاها با تصاویر شخصیت‌هایی نظیر بت من، سوپرمن، مرد عنکبوتی، باب اسفنجی، بره ناقلا، فروزن و… را مشاهده کنیم. تعداد قابل توجه‌ای از این کاراکترها ابرقهرمانانی برگرفته از فیلم‌ها و انیمیشن‌ها هستند که البته مبدا پیدایش آن‌ها پی‌نما بوده است. بنابراین می‌توان یکی از حلقه‌های ابتدایی تولید زنجیره محصولات فرهنگی را پی‌نما دانست.

comicstrip

 در اغلب موارد در مواقعی که حلقه اول یعنی پی‌نما مورد توجه قرار نگرفته باشد، آن کالا بالطبع با استقبال مخاطبین‌اش نیز روبرو نخواهد شد و به نوعی ایده و داستان به شکست منتهی می‌شود. مثال بارز آن تولید عروسک‌های دارا و سارا است که به دلیل ناشناخته بودن و نداشتن یک مجموعه داستان ازپیش طراحی شده، با شکست مواجه شد یا لوازم التحریری که با کاراکترهای با نام‌های ایرانی هم‌اکنون تولید و عرضه می‌شوند ولی بعد از گذشت چند سال هنوز هم نتوانسته است از استقبال حداقلی خریداران برخوردار شوند.

 

۵-    قابلیت درآمدزایی و اشتغال­‌زایی مستقل دارد.

یکی از وجوه مغفول هنر – صنعت پی‌نما، قابلیت اشتغال‌زایی و درآمدزایی آسان است. برای تولید پی‌نما نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین نیست. به عنوان مثال برای تولید یک کارگاه صنعتی ریخته‌گری یا قطعه‌سازی، یک سوله بزرگ لازم است و باتوجه به نوع صنعت، دستگاه‌ها و تجهیزات سنگین باید خریداری و تهیه شود و در موارد بسیاری ممکن است وجود تحریم‌ها مانع شکل‌گیری یک صنعت و تامین زیرساخت‌های لازم باشد. همچنین، ممکن است تامین نیازهای فناورانه هم برای شکل گیری یک صنعت یک مشکل اساسی باشد. بنابراین برای ایجاد شغل در رشته‌های فنی‌و مهندسی نیاز به سرمایه‌گذاری اولیه زیادی است. اما برای تولید پی‌نما هیچ‌کدام از این نیازها و محدودیت‌ها مطرح نیست.

comic1

مهم‌ترین مساله داشتن سفارش و بازار فروش محصول است. برای تولید پی‌نما نیاز به هیچ دستگاه و یا تجهیزات پیشرفته‌ای نیست (البته با استفاده از قلم‌نوری می‌توان کارها را راحت‌تر انجام داد ولی در صورت عدم وجود آن نیز به آسانی می‌توان محصول را تولید کرد). تحریم‌ها مانع ورود هیچ تجهیزاتی در این عرصه نشده زیرا وابستگی این هنر – صنعت به تجهیزات تقریبا منتفی است و با توجه به این‌که می‌توان مراحل تولید پی‌نما را به افراد مختلف و با تخصص‌های مختلفی سپرد، نیازی به حضور فیزیکی پرسنل هم نیست. بنابراین می‌توان از اختصاص دفتر برای کار هم صرف‌نظر کرد و پروژه‌ها را با مدیریت قوی به صورت دورکاری و اینترنتی انجام داد.


۶- قابلیت کارکترسازی دارد.

یکی دیگر از قابلیت‌های صنعت پی‌نما کاراکترسازی است. به این‌معنا که لزومی ندارد شخصیت‌های ساخته شده ابرقهرمان و یا قهرمان باشند.

kolah-ghermezi2

بلکه می‌توانند شخصیت‌های حیوانی، طنز یا تخیلی باشند. کاراکترهای شناخته شده ایرانی که البته در برنامه های تلویزیونی و یا سینمای کودک ساخته شده‌اند غالبا از این دسته‌اند. شخصیت‌هایی نظیر جناب‌خان، کاراکترهای شهرموش‌ها و کاراکترهای برنامه کلاه‌قرمزی.ساخت چنین کاراکترهایی توسط صدا وسیما مستلزم اختصاص برنامه‌های متعدد و متوالی است که با توجه به هزینه‌های بسیار بالای آنتن صداوسیما، نباید از بخش خصوصی انتظار داشت که بتواند از طریق صدا وسیما یک کاراکتر بسازد و با فروش محصولات و کالاهای جانبی آن کسب درآمد کند. علت اصلی کم‌بودن کاراکترهای ایرانی نیز همین دلیل بوده که متولی کار بخش دولتی است. اما در پی‌نما با توجه به هزینه بسیار پایین‌تر آن نسبت به حتی ده دقیقه آنتن تلویزیون، می‌توان بخش خصوصی را تشویق به ورود به عرصه خلق کاراکترهای ایرانی اسلامی کرد.

 

نویسنده: محمد مسعودی

[۱] Marvel

[۲] DC comics

[۳] Superman

[۴] Batman

[۵] Spiderman

[۶] Hulk

مطالب مرتبط: 

۱- کانال تلگرام سایت پی نما ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *