کامیک مارکت

420-240

کامیک مارکت[۱]

در ادامه‌ی روند بررسی پرونده‌های بین‌المللی پی‌نما، به سراغ بزرگترین گردهمایی طرفداران این عرصه در یکی از کشورهای شرق آسیا رفته‌ایم. ژاپن – سرزمین آفتاب تابان – در مقوله‌ی پی‌نما صاحب سبکی بومی است که با نام مانگا در سراسر جهان شناخته می‌شود؛ اگرچه این سبک با فرهنگ کهن این کشور تفاوت‌های فاحشی دارد اما تجربه‌ی آن در جذب مخاطب داخلی و خارجی جالب توجه است. این یادداشت «بازار پی‌نمای ژاپن» یا اصطلاحا کامیکت را زیر ذره‌بین قرار داده است.

کامیک مارکت که تحت عنوان «کامیکت» یا «کامیکی» نیز شناخته شده، بزرگترین نمایشگاه دوجینشی در جهان است که دو بار در سال در توکیوی ژاپن برگزار می‌شود. اولین کامیکت در ۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ تنها با حضور تقریباﹰ ۳۲ حلقه‌ی دوجینشی و ۶۰۰ شرکت‌کننده برپا شده است. در حال حاضر، حدود ۳۵۰۰۰ گروه دوجینشی و بیش از ۳۵۰۰۰۰ شرکت‌کننده در این نمایشگاه شرکت می‌کنند؛ اگرچه همچنان تعداد حاضران روبه افزایش است. در سال‌های اخیر، تعداد کل افراد درگیر در این رویداد با در نظر گرفتن پلیس‌ها، نگهبانان، کارکنان و کمیته‌ی داوطلبان اجرایی به حدود نیم میلیون نفر ‌رسیده است. علاوه بر شرکت‌کنندگان داخلی، شرکت‌کنندگان خارجی نیز از سایر کشورها در این نمایشگاه حضور به هم می‌رسانند.

1

کامیک مارکت حاصل تلاش خودجوش مردمی است؛‌ نمایشگاه و اجتماعی گسترده که در آن به عرضه و فروش دوجینشی می‌پردازند. «دوجینشی» یک اصطلاح ژاپنی است که به آثار نشر مستقل[۲] در قالب نشریات معمول، مانگا یا رمان اطلاق می‌شود. دوجینشی‌ها درحقیقت آثاری هستند که به‌طور غیررسمی توسط تازه‌کاران پی‌نما با الهام از انیمه‌ها و یا مانگاهایی که پیش از آن توسط حرفه‌ای‌ها چاپ شده، منتشر می‌شوند. اگرچه گاهی هنرمندان حرفه‌ای نیز با هدف انتشار آثارشان خارج از چرخه‌ی معمول صنعت نشر به دوجینشی روی می‌آورند. دوجینشی بخشی از یک مجموعه‌ی بزرگتر تحت عنوان «دوجین» است که شامل انیمه، بازی و … می‌شود. گروه‌های هنرمندان دوجینشی به خود لقب ساکورو (حلقه/گروه) می‌دهند. برخی از این حلقه‌ها فقط از یک هنرمند تشکیل شده‌اند که آن را کوجین ساکورو (حلقه‌ی شخصی) می‌نامند.

از حوالی سال ۱۹۸۰ عمده فرایند توزیع از طریق گردهمایی‌های عمومی دوجینشی صورت می‌گیرد که بزرگترین آن کامیکت (مخفف کامیک مارکت) نام گرفته است. این رویداد هر ساله دو بار در تابستان و زمستان در توکیو برگزار می‌شود.

2

هدف از برگزاری این نمایشگاه، تبادل اطلاعات و ارتباط طرفداران پی‌نما از طریق سرگرمی مورد علاقه‌ی آنان یعنی «دوجینشی» است. در واقع، هدف از برگزاری کامیکت، کسب سود مالی از طریق فروش حجم انبوهی از کتاب‌ها نیست. لازم به توضیح است که دوجینشی‌ها به ندرت تجدید‌ چاپ می‌شوند، به همین دلیل آثار موجود در کامیکت بسیار نادر هستند و برخی از آثار فروخته شده در این نمایشگاه را می‌توان با قیمتی ده برابر قیمت اصلی و گاهی اوقات در موارد خاص ۱۰۰ برابر قیمت اصلی در مغازه‌ها و یا اینترنت یافت.

فضای اختصاص یافته برای غرفه‌ی هر حلقه ۹۰×۴۵ سانتی‌متر است و ۲ صندلی در آن قرار می‌گیرد. فضایی با ابعاد ۹۰×۷۰×۱۵۰ سانتی‌متر نیز به عنوان انبار هر غرفه در نظر گرفته شده است. هزینه‌ی شرکت در نمایشگاه به عنوان یک حلقه‌ی دوجینشی ۸۰۰۰ ین (حدود ۷۰ دلار) است و ۱۰۰۰ ین (۸ دلار) نیز برای فروش بسته‌ی فرم ثبت نام[۳] دریافت می‌شود.

      3 4

هر حلقه باید یک نمونه از اثری که در کامیکت شرکت می‌دهد را پیش از شروع این نمایشگاه برای کمیته ارسال کند. تمامی نمونه‌ها از نخستین دوره کامیکت در محلی نگه‌داری شده و کمیته‌ی کامیکت اکنون آرشیوی با ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار اثر در اختیار دارد.

5

علاوه بر حلقه‌های دوجینشی، شرکت‌هایی در این مجمع حضور می‌یابند که در دسته‌های زیر قرار می‌گیرند:

  • تولیدکنندگان نرم‌افزارهای بازی‌های رایانه‌ای، دارندگان استودیوهای تولید انیمیشن، ناشران کتاب
  • تولید و توزیع‌کنندگان محتوای موسیقایی، ایستگاه‌های‌ رادیویی و تلویزیونی
  • شرکت‌هایی که به طور مستقیم با انیمه و مانگا مرتبط نیستند (مانند مایکروسافت، گوگل، استودیوی والت دیزنی ژاپن، شرکت بین‌المللی موشن پیکچر و…)
  • تاجران خُرد که در زمینه‌ی کالاهای جدید و سایر موارد فعال هستند

فعالیت‌هایی که در محوطه‌ی غرفه‌ی‌ شرکت‌ها صورت می‌گیرد:

  • جلسات آشنایی، اجراهای گفتگومحور، امضای عکس توسط افراد مشهور
  • مسابقات سنگ-کاغذ-قیچی، جلسات ارائه و قرعه‌کشی
  • اجرای زنده‌ی موسیقی در طول برگزاری گردهمایی (این مورد اخیرا به دلیل کمبود فضا لغو شده است.)

6

مکانی در کامیکت به بخش «کاسپلی» و یا همان «نمایش لباس‌های مبدل» اختصاص داده شده است. ورودی این بخش برای هر فرد ۸۰۰ ین است. در این بخش شرکت‌کنندگان لباس‌هایی را می‌پوشند که همانند شخصیت‌های موردعلاقه‌ی خود در انیمیشن‌ها، پی‌نماها و بازی‌ها به نظر برسند. این بخش هر ساله تعداد قابل‌توجهی از شرکت‌کنندگان را به خود جلب می‌کند. تعداد شرکت‌کنندگان در این بخش در زمستان بیش از تابستان است؛ گرمای شدید تابستان فرآیند پوشیدن لباس‌های مبدل را دشوار می‌سازد. طبق آمار کمیته‌ی کامیکت، حضور زنان در این بخش ۳ برابر مردان بوده و بیشتر مخاطبان در رده‌ی سنی ۲۵ تا ۳۹ سال قرار می‌گیرند.

          7 8

موسسان و برگزارکنندگان کامیکت

9کامیکت در سال ۱۹۷۵ توسط یوشی هیرو یونهزاوا، یاماگاتا و گروهی از دوستان آنها از جمله ترو هارادا و ژوئن آنیوا تاسیس شد. این گروه فعال حین تحصیل در دانشگاه مئیجی ژاپن، به فکر مطالعه‌ی مانگا و کشف پتانسیل‌های آن نیز بودند. کامیکت یک نهاد غیرانتفاعی است و توسط یک گروه خصوصی (غیردولتی) اداره می‌شود. سازماندهی و مدیریت این مجموعه بر عهده‌ی کمیته‌ی کامیک مارکت است و شرکت کامیکت به منظور مدیریت و تسهیل فعالیت‌های حقوقی -مانند مذاکره با سازمان‌های دولتی، امضای قرارداد، حفظ دفاتر اداری و غیره- تاسیس شده است.

زمان و مکان برگزاری کامیک مارکت

کامیک مارکت دو بار در سال در ماه اوت و دسامبر برگزار می‌شود. این دو دوره، در ژاپن به‌عنوان «کامیک تابستانی» و «کامیک زمستانی» یاد می‌شوند. کامیک تابستانه سه روز به طول می‌انجامد و در آخر هفته‌ای حوالی ۱۵ اوت برگزار می‌شود. کامیکت زمستانه نیز دو تا سه روز و معمولا بین ۲۸ تا ۳۱ دسامبر دایر می‌گردد.

محل کنونی برگزاری این نمایشگاه، مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی توکیو است. بخش‌های اصلی این مجمع از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر دایر هستند، اما برخی غرفه‌ها‌ تا ساعت ۵ بعدازظهر به فعالیت ادامه می‌دهند. با توجه به محبوبیت کامیکت و استقبال گسترده‌ی مردم، در وب‌سایت رسمی کامیک ‌مارکت به شرکت‌کنندگانی که برای اولین بار قصد حضور در این مجمع رادارند توصیه می‌شود در ساعات بعد از ظهر خود را به محل برگزاری برسانند تا در صف‌های طولانی برای ورود به نمایشگاه منتظر نمانند. کامیکت ۸۹، در ۲۹-۳۱ دسامبر سال ۲۰۱۵ و کامیکت ۹۰ در ۱۲-۱۴ ماه اوت سال ۲۰۱۶ برگزار شد.

10

کاتالوگ کامیک مارکت

 کتابچه‌ی راهنمای کامیک مارکت حاوی اطلاعاتی در مورد خریداران و فروشندگان حاضر در نمایشگاه و نیز اطلاعاتی کلی در مورد این رویداد است. این کتابچه در دو نسخه چاپی، لوح فشرده و – از کامیکت ۸۳ به بعد – به صورت آنلاین در اختیار بازدیدگنندگان قرار می‌گیرد. کتابچه‌ی راهنمای چاپی شامل لیستی است از اسامی حلقه‌های شرکت‌کننده، نقشه‌ی نمایشگاه، نقشه‌ی شهر و مسیرهای دسترسی به نمایشگاه، قوانین، نتایج نظرسنجی‌های صورت‌گرفته از شرکت‌کنندگان در کامیکت، مقالاتب درباره‌ی موضوعات مرتبط با خالقان دوجینشی و یک یا دو عکس از هر حلقه‌ی شرکت‌کننده. اطلاعات منتشر شده در لوح فشرده و آنلاین تمایزاتی با مطالب کتابچه‌ی راهنمای چاپی دارد.

دستاوردهای کامیکت

کامیکت راه را برای انتشار ایده‌ها و آثار خلاق هموار کرده است. در واقع، کامیک مارکت چارچوبی فرهنگی است که در آن همه‌ی گروه‌ها اعم از آماتورها و حرفه‌ای‌ها می‌توانند پخش‌کننده‌ی آثار خلاق باشند. بنابراین، می‌توان کامیکت را یکی از ریشه‌های فرهنگ «دوجینشی» ژاپنی به‌شمار آورد. کامیکت موجب افزایش ارتباط میان شرکت‌کنندگان می‌شود و نقش مهمی را در گسترش شبکه‌ی کامیک جامعه ایفا می‌کند. این گردهمایی در طول دوره‌ی ۴۰ ساله‌ی خود، آثار ملموسی بر بسیاری از جنبه‌های خلاقانه‌ی مانگا و انیمه بر جای گذاشته و فراتر از آن افراد، سازمان‌ها و حتی جامعه را نیز تحت تاثیر خود قرار داده است.

اهداف کمیته‌ی کامیک مارکت

11

کامیکت قصد دارد برای همیشه رسالت خود را ادامه دهد. برای این منظور، کمیته‌ی کامیکت نقش مهمی را در به انجام رساندن اقدامات زیر بر عهده دارد:

  • کامیکت به طور مستمر درصدد تقویت روابط و همکاری بین بازارهای متعدد «دوجینشی» و سایر مجامع طرفداران است و در راستای تحقق این امر، از هیچ تلاشی در جهت حمایت از ایجاد فضایی نامحدود برای خلاقان این عرصه دریغ نمی‌شود.
  • کامیکت در پی ایجاد روابطی است که از طریق آن مانگا، انیمه، بازی‌ها و دیگر صنایع بتوانند همزمان با دوجینشی رونق یابند. پیشرفت هم‌زمان آنها تنها از طریق برقراری ارتباط بین خالقان آثار، مخاطبان و متولیان صنعت پی‌نما و صنایع مرتبط با آن که به دنبال آثار تولید شده توسط فعالان این حرفه هستند، ممکن می‌شود.
  • کامیک مارکت برای تقویت همکاری با مسئولین دولتی، شهرداری و دانشگاهی اقدامات لازم را به عمل آورده تا از این ره‌آورد به افزایش درک این مطلب که فرهنگ «دوجینشی» نقش مهمی در تنوع محتوای صنایع تولید شده در ژاپن دارد، کمک کند.

در نهایت کامیکت -با انجام این مراحل در خصوص مانگا، انیمه، بازی و دیگر صنایع فرهنگی قصد دارد جایگاه صنعتی و فرهنگی ژاپن را در جهان ارتقا دهد.

مشکلات کامیکت

تعداد حلقه‌های شرکت‌کننده و نیز تعداد شرکت‌کنندگان در کامیکت به سرعت در حال افزایش است؛ هزاران نفر به منظور خرید آثار مورد علاقه‌ی خود (به ویژه، موارد معروف نظیر «دوجینشی» آثار نویسندگان معروف و یا موارد ویژه با چاپ‌های محدود) در خارج از محوطه‌ی نمایشگاه بین‌المللی توکیو روزها قبل از شروع این مجمع، درصف انتظارند. همین عامل موجب ایجاد مشکلات امنیتی جدی شده است. از این رو، در سال‌های اخیر صف کشیدن در خارج از محل نمایشگاه تا قبل از روز کامیکت ممنوع شده است؛ هرچند این راه حل نیز تاکنون درحد انتظار موثر واقع نشده است.

——————–

[۱] (Comic Market (comike maketto

[۲] Self-published

[۳] Registration Form Package

——————–

مطالب مرتبط:

۱- کانال تلگرام خانه پی‌نما ایران

۲– صفحه اینستاگرام خانه پی نمای ایران

One thought on “کامیک مارکت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *