الاغ سفيد

420-240

رمانی مصور به قلم یک تفنگ‌دار نیروی دريايي آمریکا در مورد جنگ عراق، شكست و برگشت به خانه

1

از میان آثار کمیک، آن‌هایی که خود مؤلف در صحنه‌ی تصویرشده حضور فیزیکی یافته قطعاً تاثیرگزاری متفاوتی بر مخاطبان دارد. پیش از این و از طریق همین سایت موارد مشابه‌ای چون کلانتر بابل معرفی شده‌اند که حکایت از لمس عمیق صحنه‌ها توسط طراح و نویسنده‌شان داشتند. رمان مصور الاغ سفید یکی دیگر از کمیک‌استریپ‌های مستند است که خواننده را به درک متفاوت‌تری از آنچه جنگ عراق بر سر خود سربازان آمریکایی آورده فرامی‌خواند. به نظر مي‌رسد كه اين اولين رمان مصور نوشته‌شده به عنوان يادمان جنگ آمريكا در عراق است.

هر یک از کهنه سربازان جنگ همیشگی، طولانی و یا جهانی بر علیه تروریسم، یا هرچه که شما می‌خواهید بنامیدش، روز (یا روزهایی) داشته‌اند که ترجیح می‌دهند به خاطر نیاورند. آنها مایلند كه خاطرات چنین روزهایی را در پستوی تاریک ذهن‌های خود و زیر خروارها الکل به غل و زنجیر بکشند.

ما آن روزها را به گونه‌هاي مختلف بيان مي‌كنيم. برخي از ما در موردش صحبت مي‌كنیم؛ بسياري هرگز این کار را نمی‌کنیم. بعضي‌ها در رمان و خاطرات می‌نویسیم‌شان، تعدادی در توييتر و تامبلر. اما يكي از سربازان قدیمی جنگ عراق به نام ماکسیمیلین اوريارته[۱] – همان خالق كميك‌استريپ‌هاي معروف نيروي دريايي با نام ضربه‌ی نهايي[۲] – روزهای فراموش‌شده‌‌اش در جنگ را به كتابي مصور مشتمل بر ۲۵۰ صفحه با عنوان الاغ سفيد بدل نمود.

کتاب ضربه‌ی نهايي: الاغ سفيد[۳] اثر ماکسيميلين اوريارته را می‌توان خواند و از آن لذت برد. اوريارته يك سرباز پياده‌نظام، با سابقه‌ي دو بار حضور در جنگ عراق است. اين رمان مصور چیزهایی را به یاد خوانندگان می‌آورد كه مربيان نیروهای دریایی هميشه به خاطرش فریاد می‌کشند:‌ توجه به جزئيات!

طرح روي جلد واقعاً‌ بیننده را تحت تأثير قرار می‌دهد. در قطع كامل، مي‌توان چشم‌هاي تفنگ‌دار دريايي را با آن «نگاه هزار ياردي[۴]» [استعاره‌اي از نگاه بدون تمركز، كه نتيجه‌اي از خستگي جنگ است – م] به خوبي ديد.

ضربه‌ی نهايي در سال ۲۰۱۰ ميلادي و به عنوان يك استريپ هفتگي كار خود را آغاز كرد. در اين مجموعه بعضي از ماجراجويي‌هاي غير معمول دو تفنگ‌دار دريايي با نام‌هاي گارسيا[۵] و آبه[۶] در دل ارتش تفنگ‌داران دريايي دنبال شده‌ است.

2

گارسیا و آبه، شخصیت‌های اصلی «الاغ سفید»

اين استريپ، كه بر روي وب‌سایت مخصوص خود نيز قرار گرفته، به دليل نوشته شدن و طراحي توسط يكي از تفنگ‌داران دريايي بين آنها از محبوبيت خاصي برخوردار گشته و موفق شده به خوبي روحيات خودآزارانه‌ي موجود در بين تفنگ‌داران دريايي ايالات متحده را آشكار سازد.

كتاب الاغ سفيد با اين كه لحظات آميخته با شوخ‌طبعي خود را دارد، اما داستاني واقعي در مورد جنگي است كه هاليوود ترجيح داده آن را ناديده بگيرد. در اين كتاب، هيچ تصويري با رنگ‌هاي خشن از تيراندازي‌ها وجود نداشته و يا هيچ نيروي ويژه‌اي با طناب از بالگرد به پايين آويزان نشده است. اما به جاي آن، يكي از متقاعدكننده‌ترين صحنه‌هاي كتاب زماني است كه شخصيت اصلي آن، آبه، فرم ارزيابي وضعيت سلامتي بعد از مأموريت نظامي را پر مي‌كند: سؤالات آشنا با پاسخ‌هاي گزینه‌ای آشنا، با هدف بيان داستاني كه بسياري از كهنه‌سربازان جنگ ممكن است آن را سرگذشت خود بدانند.

این يكي از سخت‌ترین بخش‌های كتاب است كه تفنگ‌دار به خانه‌اش بر مي‌گردد و از سؤال مردم كه «آيا كسي را هم كُشتي؟» به ستوه مي‌آيد. چرا فکر کردن به این سؤال این‌قدر سخت است؟ شاید چون در حقيقت مي‌پرسد: آيا از انسانیت خارج شدی؟ به آن پشت کردی؟ ما آن آئین‌هایی كه جوامع قبيله‌اي براي كمك به جنگاوران خود در طي سفرهايشان از آنها بهره مي‌بردند را از دست داده‌ايم. بنابراين سؤال فوق نبايد پرسيده شود؛ مگر اين كه پرسش كننده در جايگاهي باشد كه بتواند كاري مفيد فايده انجام دهد.

3

طراحي‌هاي كتاب با رنگ‌هاي آبي و برنزی انجام شده، كه به آن رنگ و بويي شبيه كتاب‌هاي قديمي داده و در عين حال به خواننده در يافتن جايگاه خود در متن داستان كمك مي‌كند. رنگ قرمز مايل به قهوه‌اي براي كشور عراق و رنگ سبز براي ايالات متحده مورد استفاده قرار گرفته‌اند. رنگ‌هاي آبي و سياه هم براي برگشت به عقب و رخدادهاي مقاطع زمانیِ مرخصي آبه در ايالت اورگون در نظر گرفته شده‌اند. در همين حال، طرح داستان حول ماه‌هاي خسته‌كننده‌ي قبل از اعزام به مأموريت، پوچي عجيب و غريب منطقه‌ي جنگي و مكالمات ناراحت‌كننده‌اي كه پس از بازگشت از جنگ صورت مي‌گيرد، تمركز يافته است.

اوريارته در بسياري از صفحات الاغ سفيد از عشق به سلامت رواني نقب مي‌زند. در بخش جمع‌بندي كتاب، او به صراحت در مورد اين كه مي‌خواسته الاغ سفيد نشان‌دهنده‌ي عوامل سوق دهنده‌ي يك كهنه‌سرباز به سمت خودكشي باشد، صحبت مي‌كند. او اين كار را به شكلی بی‌طرف و با تکیه بر شخصيت‌پردازي‌هاي مناسب در عين كنار گذاشتن بسياري از استعاره‌هاي مرسوم مرتبط با اختلال تنش‌زای پس از رویداد[۷] انجام داده ‌است – چيزي كه ممكن است بسياري از آمريكايي‌ها، اعضاي خانواده و مددكاران اجتماعي بر آن خرده بگيرند.

از نظر بصري، متقاعدكننده‌ترين صحنه‌هاي كتاب در آخر آن قرار دارند. اما آنچه آن را در واقعيت تحكيم بخشيده، نحوه‌ي انتقال حس ملالت در عراق سال‌هاي ۲۰۰۸ – ۲۰۰۷ ميلادي توسط اوريارته است. قاب‌هاي سخت و محكم جاي خود را به تصاويري با ديد وسيع مي‌دهند؛ كه گوياي آشفتگي موجود در ايست و بازرسي‌هاي خودروها و ملالت موجود در كاروان‌هاي آذوقه و مهمات هستند. در همين زمان و در پس‌زمينه‌ي اعزام به مأموريت، آبه در زير بار سنگين تجهيزات و سلاح‌هاي خود، با پا به سن گذاشتن، تحمل گرماي ۱۳۰ درجه‌ي فارنهايت عراق (معادل حدود ۵۴ درجه‌ي سانتي‌گراد) و انگيزه‌هاي اشتباه خودش براي ملحق شدن به ارتش دست و پنجه نرم مي‌كند. زندگي در چنين وضعيتي چندان باشكوه نيست؛ و اوريارته هم از شكايت‌هاي مدام آبه و دمدمي مزاجي او براي تأكيد مداوم بر مزخرف بودن جنگ بهره مي‌برد.

اثر الاغ سفيد از چندين منظر، مجله‌اي طولاني و مصور از يك مأموريت نظامي است. صفحات اين كتاب مملو از خالي كردن قمقمه‌هاي آب، شروع به پيش‌روي در صحرا و انتظار براي آن هواپيمايي كه سربازان را به خانه برمي‌گرداند است. اما باز هم در لابلاي قاب‌ها و تصاوير، لحظات يكتايي هم هستند كه مانند انداختن سنگ در آب حوض – با تغيير بعضي از زندگي‌ها و پايان دادن به برخي ديگر – امواج خود را تا بي‌نهايت مي‌فرستند. الاغ سفيد لرزش‌ها را در تمام حركات به جلو و عقب دنبال كرده و طعم يك داستان جنگي «واقعي» را به مخاطب مي‌چشاند. اين كتاب، تنها یک بخش از جنگي است كه ايالات متحده نااميدانه براي فراموش شدنش تقلا مي‌كند.

4

بخش جذابي در جمع‌بندي كتاب وجود دارد، كه گویی خالق اثر خود را در آنها نشان داده است. به صورت خاص دو جمله خواننده را تحت تأثير قرار می‌دهد: «ما با وجود ارتشي حرفه‌اي و تماماً داوطلبانه، در برهه‌ای خاص از تاريخ ايالات متحده زندگي مي‌كنيم»، ارتشي كه «در حال جنگيدن در طولاني‌ترين جنگ تاريخ آمريكا است.» اوریاته همچنين مي‌نويسد: «در نهايت من تنها مي‌خواستم داستاني را بيان كنم كه ارزشش را داشته باشد.» او اين كار را كرده است. پس اگر به این کتاب برخوردید، خواندن آن را فراموش نکنید.

5

——————–

[۱] Maximilian Uriarte

[۲] Terminal Lance

[۳] Terminal Lance: The White Donkey

[۴] Thousand-yard stare

[۵] Garcia

[۶] Abe

[۷] PTSD: Post Traumatic Stress

——————–

مطالب مرتبط:

۱- کانال تلگرام خانه پی‌نما ایران

۲– صفحه اینستاگرام خانه پی نمای ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *