صف‌آرایی ارتش پی‌نماها در برابر افراط‌گرایان پاکستان – بخش دوم

420-240

در ماه ژوئن سال ۲۰۱۵، مجموعه‌ی پاسبان (به معنی نگهبان) منتشر شده است. خالقان کتاب مصور جذاب و خواندنی پاسبان سعی داشته‌اند تا با استفاده از قدرت و توان داستان‌سرایی با گسترش تروریسم و افراط‌گرایی اسلامی در اذهان جوانان سراسر جهان، بالاخص در پاکستان مبارزه کنند. آنها نه تنها کتاب چاپی پاسبان را تولید کرده‌اند، بلکه برای اینکه جامعه‌ی مخاطبین بیشتری جذب کنند، این داستان مصور را به زبان‌های انگلیسی و محلی در اپلیکیشن سی اف ایکس کمیکس نیز عرضه نموده‌اند. مخاطبین این اپلیکیشن – که هم در اندروید و هم در ios قابل دسترسی است – اوقات لذت‌بخشی از خواندن پی‌نما همراه با موسیقی پس‌زمینه و جلوه‌های ویژه را تجربه می‌کنند. این مجموعه‌ی سه قسمتی همچنین به طور رایگان در بین ۵۰۰۰ دانش‌آموز در مرکز و جنوب پنجاب توزیع شده است.

به بهانه‌ی انتشار این مجموعه، سایت پي‌نماها و گفتمان با جوهر آفتاب – یکی از خالقان پاسبان – در مورد منشاء خلق اثر پاسبان، اثر فوري آن بر روي خوانندگان پاكستاني، موضوعات جلد دوم كتاب تحت عنوان رستگاري و مسائلی از این دست مصاحبه‌ای انجام داده است که بخش اول آن پیشتر در همین سایت منتشر شده است. اکنون نظر شما را به بخش دوم این گفتگو جلب می‌کنیم.

1

كتاب پاسبان چه بازخوردهاي اوليه‌اي از طرف خوانندگان خود، و به ويژه از مخاطبين هدف شما در بين كساني كه ممكن است با پيام‌هاي افراطي فريب بخورند، دريافت كرده‌است؟

مخاطبين محلي، محتواي ارائه شده در اين كتاب را دوست داشتند. بسياري از آنها چيزي شبيه به اين را قبلاً‌ نديده بودند؛ و صادقانه بگويم كه حتي مخاطبين در شهرهاي بزرگ‌تري مانند لاهور هم تمكن مالي براي خريد كتاب‌هاي پي‌نما (با قيمتي در حدود ۶ تا ۸ دلار به ازاي هر نسخه) را نداشتند. اما ما برنامه‌ي رایگاني ارائه كرده‌ايم كه برخوردار از موسيقي پس‌زمينه و كارهاي پويانمايي بوده و نسخه‌ي کم حجم آن حتي بر روي ارزان‌قيمت‌ترين دستگاه‌هاي تلفن همراه هم قابل اجراست. از نظر انتقال پيام، تحقيقات ما نتايج واقعاً اميدواركننده‌اي نشان داده‌اند. ما مطالعه‌ي ميداني‌اي انجام دادیم با تمرکز بر تجربه‌ي گروهي متشكل از يك‌صد دانش‌آموز كلاس نهمي از مدارسي واقع در هر دو منطقه‌ي شهري و روستايي و از آنها قبل و بعد از خواندن هر سه نسخه‌ي اثرمان سؤال كرديم. پيش از خواندن محتواي ارائه شده توسط ما، اكثريت اين دانش‌آموزان بر این باور بودند كه رهبران مذهبي و شخصيت‌هاي قدرت‌مند فقط راست می‌گویند. در حالي كه بعد از خواندن محتوا، ديدگاه‌هاي دو سوم اين گروه تغيير کرده بود؛ و این دقيقاً همان نحوه‌ي تفكر انتقادي‌اي است كه ما به دنبال تقويت آن در بين مخاطبين هدف هستيم.

چالش ما در پاكستان اين است كه پيش از اين كه گروه‌هاي تندرو بتوانند جامعه‌ي مخاطبين هدف ما را به سمت تغييري سخت در ايدئولوژي‌شان سوق دهند، به اين مخاطبين دسترسي پيدا كنيم. عضوگيري اين گروه‌هاي افراطي در بسياري از حالات، از گروه سني بين ۱۲ تا ۱۸ سال صورت مي‌گيرد؛ در حالي كه تلقين نامحسوس از آن نیز بسيار زودتر آغاز شده‌است. ما فكر مي‌كنيم كه نشان دادن چهره‌ي واقعي تروريست‌ها و نتيجه‌ي پاياني دسيسه‌هاي آنها، بخش بزرگي از توجيه‌پذيري اخلاقي و موضع‌گيري‌هاي انقلابي اين گروه‌هاي افراطي را از آنها خواهد زدود. همچنين، اين كار باعث شكل‌گيري مقاومت دروني كافي براي ممانعت در عضوگيري و حمايت از راهكارهاي گروه‌هاي فوق در بين اجتماعات محلي خواهد شد.

2

در نقطه‌ي مقابل، دوست داريد دريافت‌ها از اثر پاسبان در بين مخاطبين قدري دورتر – آنهايي كه يا خارج از پاكستان بوده و يا از نظر شخصي با گروه‌هاي افراطي ناآشنا هستند – به چه شكلي باشد؟

براي مخاطبين خارج از كشور، سؤالاتي مانند “چرا آنها اين اندازه از ما متنفرند؟” و يا “چطور مي‌توانيد مردم را به خاطر دين بكشيد؟” مرتباً تكرار مي‌شود. ما رسانه‌هاي غربي را به خاطر ايجاد اين سردرگمي و تلفيق بين انگيزه‌هاي سياسي تروريست‌ها با اسلام – ديني كه هيچ ارتباطي با حمايت از خشونت، در هر شكل آن، ندارد – مقصر مي‌دانيم. مجموعه‌ کمیک‌هاي ما براي مخاطبين غربي – كه اكنون به سمت اسلام‌هراسي، كه خود گونه‌اي از افراط و تعصب است، گرايش يافته‌اند – هشياركننده‌هايي ديرهنگام خواهند بود. اين مخاطبين مي‌توانند در داستان ما دقيقاً ببينند كه چه نوع مسلماناني اين كارهاي وحشتناك را مرتكب شده و چگونه جوانان را با بهره‌گيري از ترس و تحميل، شستشوي مغزي مي‌دهند. علاوه‌برآن، آنها چهره‌ي واقعي اين افراد را شناخته و با دليل آرزوي آنها براي فدا كردن جانشان در راه هدفي – كه دركي از آن ندارند – به خوبي آشنا خواهند شد.

همچنين، بايد خاطرنشان کنیم كه گروه‌هاي تروريستي بين‌المللي مانند القاعده، داعش و حزب‌التحرير در جذب افرادي از گروه‌هاي به حاشيه رانده شده در غرب – كه بسياري از آنها اكنون به اسلام گرويده‌اند – خيلي موفق بوده‌اند. نسخه‌ي انگليسي كتاب پاسبان با نام نگهبان[۱] مي‌تواند به همان اندازه‌ی نسخه‌ي اصلي در پاكستان، و به عنوان يك مقابله‌ي فوري با نوع تبليغات تروريستي‌اي كه اين كودكان احتمالاً‌ با آن روبرو هستند و همچنین يك مقاومت فرهنگي دروني در برابر افراط‌گرايي خشونت‌بار مفید واقع شود.

3

چندي بعد قرار است جلد دوم كتاب نیز منتشر شود. آيا ممكن است چشم‌اندازی از فرآيند خلق اثر در گروه خود به ما بدهيد؟ مثلاً آيا ابتدا بر روي يك داستان كلي كار مي‌شود؟ آيا خط سیر داستان قبل از اتودهای اولیه نهايي مي‌شود؟ طراحي شخصيت‌ها چه زماني صورت مي‌گيرد؟ و….

ابتدا خط داستاني استخراج مي‌شود؛ كه فرآيندي است زير نظر مصطفي حسنين، مديرعامل و مؤسس سي. اف. ايكس. كميكز و خالق مجموعه‌ي پاسبان. سه جلد اول این داستان مصور عملاً از دل يك خط داستاني استخراج شده و من نمايش‌نامه را براي هر سه اثر به صورت يكجا نوشتم. اين موضوع به تيم خلق اثر كمك مي‌كند كه بدانند مسير كلي قصه به كجا کشیده و داستان هر شخصيت به چه شكل در خواهد آمد. علاوه بر اين، پس‌زمينه‌ها، تركيب حس صحنه‌ها و طراحي شخصيت‌ها هم در اين فاز توسعه مي‌يابند. در حال حاضر، ما هر سه جلد كتاب را پيش از موعد مقرر براي چاپ به زبان اردو آماده كرده‌ايم كه به صورت مجاني بين ۵۰۰۰ دانش‌آموز مدارس دولتي توزيع شد. ما براي کاربران اپلیکیشن سي. اف. ايكس. كميكز هم از هشتم ماه جولاي سال جاری محتواهاي جديد را هر دو هفته يك‌بار منتشر مي‌كنيم؛ زيرا می‌خواهیم كه با ارائه‌ي هر نسخه‌ي جديد اعتبار و تعهد خود را بالاتر ببریم. همچنين، براي تبديل هر قاب از پي‌نماي چاپ شده به صدها نسخه‌ و اندازه‌ي مورد نياز براي سازگاري با دستگاه‌هاي اندرويدي در سراسر جهان – مخصوصاً دستگاه‌هاي تلفن همراه ارزان‌تر – بايد كار بسيار زيادي صورت گيرد.

4

مصطفي حسنين، مديرعامل و مؤسس سي. اف. ايكس. كميكز

چرا از حروف جايگزين تيره براي شخصيت شوم خرم[۲] (و نه خود صالح) در گروه صالح استفاده شده است؟

شخصيت خرم، عنصري بسيار كليدي براي پيش‌برد داستان است؛ شخصيتي است كه مخاطبين داخلي و خارجي با آن ارتباط برقرار مي‌كنند. يك تفاوت اساسي وجود دارد بين عضوگيري گروه‌هاي تروريستي در دهه‌هاي ۸۰، ۹۰ و سال‌هاي دهه‌ي اول هزاره‌ي جديد ميلادي با زمان حاضر، تأثير جنگ بر روي ترور و به خصوص اثر جنگ‌افزارهايي از نوع پهپاد [پرنده‌هاي بدون سرنشين – م]. در حال حاضر، حملات پرنده‌هاي بدون سرنشين و همچنين حملات هوايي در پاكستان و بسياري ديگر از كشورهاي اسلامي بر اساس شناسايي‌هاي غيرقابل اعتماد صورت گرفته و خسارت‌هاي جانبي بسيار سنگيني به همراه دارد كه عمدتاً براي گمراه كردن رسانه‌ها تحت عنوان «حملات مخالفين مسلح» معرفي مي‌شوند.

اين موضوع باعث جذب وسيع کسانی مانند خرم شد؛ كه پيوستن او هيچ ارتباطي با اسلام،‌ ايدئولوژي و يا هيچ چيز ديگري – به جز انتقام و عصبانيت محض به خاطر از دست دادن عزيزانش در حملات نيروهاي خارجي و خشونت بي‌دليل – نداشت. اساساً اين‌ها جنگاوران و يا بمب‌گذاراني انتحاري هستند كه براي گروه‌هاي تروريستي مثل یک هدیه بی‌زحمت به دست می‌آیند. ما نمي‌توانيم با استفاده از تفنگ و يا داستان – همان‌گونه كه براي مقابله با عناصر بدانديشي مانند صالح و يا افراد معصومي ماند عاصم و منير استفاده مي‌شود – با اين‌گونه افراد هم به نبرد برخيزيم. استفاده از حروف تيره به معناي نشان‌دار كردن اين شخصيت نزد مخاطبين است. ما مي‌خواهيم كه آنها داستان او را با علاقه‌ي ویژه‌‌تری دنبال كنند. زيرا هر دو جامعه‌ي مسلمانان و غربي‌ها بايد به خاطر خلق چنين افرادي سرزنش شوند. وقتي شخصي هيچ چيز نداشته باشد، نه خانه‌اي براي بازگشت و نه عضو زنده‌اي در خانواده‌اش، بايد راهي براي هم‌دلي يافته و او را پيش از آن كه با عصبانيتش هرچیزی را که سر راهش قرار می‌گیرد نابود كند، به دامان اجتماع برگردانيم.

——————–

[۱] The Guardian

[۲] Khurram

——————–

مطالب مرتبط:

۱- کانال تلگرام خانه پی‌نما ایران

۲– صفحه اینستاگرام خانه پی نمای ایران

One thought on “صف‌آرایی ارتش پی‌نماها در برابر افراط‌گرایان پاکستان – بخش دوم

  1. با سپاس فراوان
    تلاش بسیار خوبی را در جهت شناسایی صنعت کمیک در کشورهای همسایه را آغاز کردید و بدین جهت از زحمات شما سپاسگزارم
    میخوستم درخواست کنم که از تلاش های موسسات و مراکزی هم که در کشورمان بصورت کمرنگ با مشقات بسیار فعالیت میکنند هم مقاله ای تهیه کنید
    به امید پیشرفت و پیدا کردن جایگاه واقعی این صنعت در کشور عزیزمان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *