پی‌نما، بستر شخصیت‌سازی

720-300

به تازگی آمار پرفروش‌ترین فیلم‌های دنیا در سال ۲۰۱۶ منتشر شده است. کاپیتان آمریکا، در جستجوی دری، زوتوپیا، یاغی، کتاب جنگل، زندگی مخفی حیوانات خانگی، بت‌من در مقابل سوپرمن، جانوران شگفت‌انگیز و زیست‌گاه آن‌ها، ددپول و جوخه‌ی انتحار به ترتیب صدرنشینان این جدول هستند. کاپیتان آمریکا با فروش ۱ میلیارد و ۱۵۳ میلیون دلار رتبه‌ی نخست را داراست و جوخه‌ی انتحار با فروش ۷۴۵ میلیون دلار در رتبه‌ی دهم قرار گرفته است.

Rank Title    Distributor      Worldwide Gross

  ۱    

Captain America: Civil War  

 

Disney

$۱,۱۵۳,۳۰۴,۴۹۵
۲        Finding Dory $۱,۰۲۷,۸۶۵,۷۶۰
۳        Zootopia $۱,۰۲۳,۷۸۴,۱۹۵
۴        Rogue One: A Star Wars Story $۹۷۹,۹۵۰,۷۳۴
۵        The Jungle Book $۹۶۶,۵۵۰,۶۰۰
۶        The Secret Life of Pets Universal $۸۷۵,۴۵۷,۹۳۷
۷        Batman v Superman: Dawn of Justice .Warner Bros

 

$۸۷۳,۲۶۰,۱۹۴
۸        Fantastic Beasts and Where to Find Them $۸۰۱,۵۷۱,۳۲۵
۹        Deadpool ۲۰th Century Fox $۷۸۳,۱۱۲,۹۷۹

  ۱۰  

Suicide Squad .Warner Bros $۷۴۵,۶۰۰,۰۵۴

از طرفی اگر نیم‌نگاهی به سینمای ایران داشته باشیم، فیلم فروشنده با رکورد بیشترین فروش در تاریخ سینمای ایران به رقم ۱۶ میلیارد تومان در گیشه دست یافته و این یعنی رتبه‌ی دهم فیلم دنیا تقریبا ۱۸۶ برابر پرفروش‌ترین فیلم ایران فروش داشته است. اصلاً قصد مقایسه بین سینمای ایران و دنیا را ندارم و شاید هم این اساساً مقایسه درستی نباشد، اما بد نیست کمی از سینمای خودمان فاصله بگیریم و علت موفقیت این ده فیلم را از نظر محتوایی و جدای از تکنیک قوی در ساخت بررسی کنیم، بدین‌ترتیب شاید علت کم مخاطب بودن فیلم‌هایمان نسبت به پرفروش‌ترین فیلم‌های دنیا را متوجه شویم. بنابراین در ادامه به بررسی اجمالی این فیلم‌ها می‌پردازیم:

۱- کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی

جنگ داخلی بر خلاف اسمش و مضمون سری فیلم‌های کاپیتان آمریکا، بیشتر فیلمی شبیه به انتقام‌جویان است. تعداد زیادی از ابرقهرمانان فیلم‌های مختلف مارول در این فیلم جمع شده‌اند و به نوعی کهکشان سینمایی مارول در حال تکمیل است. در این فیلم بدگمانی در کشورهای جهان به وجود آمده و از این گروه ابرقهرمانی می‌خواهند به کمیسیون جهانی اجازه دهد تا بر اعمالشان نظارت داشته باشد. تعدادی از انتقام‌جویان مانند مرد آهنی، بیوه سیاه، ماشین جنگی یا همان «وار ماشین» و ویژن با اکراه موافقت می‌کنند. کاپیتان فالکن ، هاوکی، مرد مورچه‌ای و اسکارلت ویچ معتقدند که استقلال گروه در خطر است و داستان بر اساس همین اختلاف‌ها پیش می‌رود.

1.

۲- در جستجوی دری

در جستجوی دری ادامه‌ی انیمیشن در جستجوی نمو است و در آن دری به دنبال خانواده‌ی خود می‌گردد و مجموعه‌ای از اتفاقات را رقم می‌زند.

2.

۳- زوتوپیا

زوتوپیا، منطقه‌ای است که در آن حیوانات مختلف در کنار هم به خوبی و خوشی در حال زندگی هستند. در این سرزمین جودی هپس که یک خرگوش است، از کودکی آرزو داشته تا بتواند به عنوان اولین خرگوش در اداره‌ی پلیس زوتوپیا مشغول به کار شود و مانند یک قهرمان از شهر آرمانی خود دفاع کند اما پس از راه‌یابی به اداره‌ی پلیس وظیفه‌ای خسته‌کننده به او سپرده می‌شود و هیچ کس او را به عنوان یک قهرمان قبول ندارد، با این‌حال او ناامید نمی‌شود و با تمام قدرت سعی در اثبات خود دارد.

3

۴- یاغی

این فیلم داستانی مستقل از سری فیلم‌های جنگ ستارگان دارد ولی برای درک بهتر فیلم و ارتباط‌گیری بهتر با آن می‌بایست سری فیلم‌های جنگ ستارگان را دیده باشید. در فیلم یک دانشمند اسلحه‌ای مخوف می‌سازد که می‌تواند با آن تمام شورشیان را نابود کند. سیزده سال بعد برای مقابله با آن دانشمند و اسلحه‌اش، دخترش را می‌ربایند و… .

4.

۵- کتاب جنگل

این فیلم داستان پسری است که پس از سال‌ها زندگی در جنگل در میان گله‌ی گرگ‌ها باید به خاطر تهدید شیرخان جنگل را ترک کند. اما با این‌که همه‌ی حیوانات به خاطر ترس از شیرخان او را توصیه به رفتن می‌کنند، او می‌ماند و با شیرخان مقابله می‌کند.

5.

۶- زندگی مخفی حیوانات خانگی

«مکس» که یک سگ خانگی است محبوبیت خاصی بین حیوانات خانگی دارد. او به دلیل اختلاف با «دوک» جدیدالورود از خانه خارج شده و درگیر مشکلات بسیار زیادی می‌شود و راهی برای بازگشت ندارد؛ تا این‌که «گیجت» تمام حیوانات خانگی را متحد می‌کند و به کمک مکس می‌رود.

6.

۷- بت‌من در مقابل سوپرمن: طلوع عدالت

داستان فیلم پس از اتفاقاتی که در فیلم «مرد پولادین» (سوپرمن) شاهدش بودیم رخ می‌دهد. سوپرمن پس از مبارزه‌اش با «زد»، به غرور و تکبر زیادی رسیده است. در آن سوی داستان، بروس وین نیز سوپرمن را به خاطر رفتار و کرداری که پیش گرفته سرزنش می‌کند و این اعتراض را با صدای بلند به او منتقل کرده است. سوپرمن هم که چندان علاقه‌ای به شنیدن این اظهار نظرها ندارد، تصمیم می‌گیرد راهی برای از میان برداشتن بت‌من پیدا کند تا با خیال راحت راه خودش را ادامه دهد.

7.

۸- جانوران شگفت‌انگیز و زیستگاه آن‌ها

داستان فیلم در سال ۱۹۲۶ رخ می‌دهد و درباره‌ی فردی است به نام نیوت که به واسطه‌ی نگارش کتاب جدیدش رهسپار ایالات متحده و شهر نیویورک می‌گردد. در چمدان نیوت موجودات عجیب و غریبی وجود دارند که بر اثر یک اتفاق آزاد شده و سر از نیویورک و منطقه‌ی منهتن در می‌آورند. نیوت در مسیر جستجوی این موجودات به افراد مختلفی برخورد می‌کند که موجب به وجود آمدن اتفاقات مختلفی می‌شود.

8

۹- ددپول

ددپول قهرمان جدید شرکت مارول است. این فیلم درباره‌ی شخصی است به نام وید ویلسون که سابقه‌ی نظامی‌گری دارد. وید پس از اطلاع یافتن از این‌که به بیماری لاعلاجی مبتلا شده، تصمیم می‌گیرد بدنش را در اختیار کسانی قرار دهد که مدعی هستند می‌توانند او را بهبود ببخشند و پس از انجام آزمایشاتی به ابر قهرمان تبدیل می‌شود.

9.

۱۰- جوخه‌ی انتحار

داستان فیلم درباره‌ی روزگار سیاه سیاره‌ی زمین است که این بار طعمه‌ی موجوداتی شده که به قصد نابودی تمدن به آن سرازیر شده‌اند و به نظر می‌رسد که با نبودن ابرقهرمانان همیشگی، این بار انسان‌ها هیچ امیدی برای فرار از بحران نداشته باشند. در این وضعیت، یک مأمور رده بالای امنیتی به نام آماندا والر تصمیم می‌گیرد تا گروهی از شرورترین زندانیانی که قابلیت‌های ابرقهرمانی دارند را از زندان خارج کرده و آنان را در قالب یک تیم به مبارزه‌ی این موجودات بفرستد.

10.

با نگاهی اجمالی به محتوای فیلم‌های بالا که پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین فیلم‌های دنیا در سال ۲۰۱۶ میلادی هستند، در می‌یابیم که غیر از انیمیشن در جستجوی دری، داستان مابقی آنها حول یک ابر‌قهرمان یا قهرمان اتفاق می‌افتد؛ یعنی دقیقا همان چیزی که در سینمای ایران جای خالی‌اش به شدت احساس می‌شود. سینمای ایران سال‌هاست از قهرمان و ابرقهرمان‌سازی فاصله گرفته و هیچ علاقه‌ای برای خلق قهرمان ندارد. در حالی‌که بزرگترین کمپانی‌های دنیا نظیر مارول و دی سی به این نتیجه رسیده‌اند که اگر به دنبال جذب مخاطب بیشتر و سودآوری بالاتری هستند باید قهرمانان بیشتری خلق کنند. قهرمانان عاملی قوی برای جلب مخاطب هستند و موجب می‌شوند طرفداران برای رونمایی قهرمان جدید ثانیه‌شماری کنند. در حقیقت، قهرمان‌ها پاسخی به خواسته‌ی درونی مخاطب هستند. همه‌ی ما به نوعی در درون خود یک قهرمان داریم. اسطوره‌های دینی، شخصیت‌های تاریخی و خیلی افراد دیگر که ما آن‌ها را به اسم قهرمان یا هر عنوان دیگری قبول داریم، حالا شاید نه به اسم قهرمان و به اسمی دیگر.

ابرقهرمان‌ها حتی در ادیان نیز هستند و خود شخصیت موعود نیز نوعی ابرقهرمان است که در تمامی ادیان با عناوین و توصیفات مختلف آمده است: در آیین هندو آواتار دهم، در آیین بودایی «بودای پنجم»، در دین زرتشتی «سوشیانت»، در یهودیت «مسیح»، در مسیحیت «حضرت عیسی» و در اسلام حضرت «صاحب‌الزمان علیه‌السلام».

این حقیقت نشان از این دارد که در ضمیر تمام انسان‌ها همیشه نیاز به یک ابرقهرمان وجود دارد و این ابرقهرمان‌ها می‌توانند پاسخی درست یا غلط به این نیاز درونی باشند. شرکت‌های بزرگ به این نیاز مهم درونی پی برده‌اند و بر اساس آن و خلق قهرمانان مختلف و شخصیت‌دهی به آنها به خواسته‌های خود اعم از جذب مخاطب، سودآوری و اثرگذاری فرهنگی می‌رسند.

11.

از طرف دیگر توجه به این نکته نیز حائز اهمیت است که اکثر این ابرقهرمان‌ها از دل پی‌نما خلق شده‌اند. کاپیتان آمریکا، بت‌من، سوپرمن، ددپول، شخصیت‌های فیلم جوخه‌ی انتحار و جنگ ستارگان، همگی شخصیت‌هایی هستند که سال‌ها در داستان‌های پی‌نما حضور داشته‌اند و پس از تغییرات مختلف به دنیای فیلم راه پیدا کرده‌اند. کتاب جنگل نیز از پی‌نماهای قدیمی و کلاسیک است.

12 13

این‌ها همه حکایت از آن دارد که قهرمانان از قدیم در بین مردم جای داشته‌اند و بهترین زمینه‌ی خلق آن‌ها پی‌نماست، در حقیقت بستر پی نما به شما اجازه می دهد تا قهرمان خلق کنید. اما شاید این سوال پیش بیاید که چرا پی‌نما؟ چرا از همان ابتدا قهرمان خود را در انیمیشن یا فیلم خلق نکنیم که بسترهایی بسیار جذاب‌تر از پی‌نما هستند؟ پاسخ این سوال واضح است: هیچ گاه به یک‌باره نمی‌توان شخصیت خلق نمود و آن را به قهرمان تبدیل کرد. خلق شخصیت و قهرمان محبوب نیاز به سال‌ها سعی و خطا و شناختن ذائقه‌ی مخاطب دارد. باید بارها شخصیت را در مواجهه‌ی با مخاطب قرار داد و بازخوردهای مخاطب را ارزیابی نمود تا قهرمان خلق‌شده پس از چندین و چند بار تغییر، به آرامی فرآیند تکمیل خود را طی کند و میان مخاطبین محبوب شود؛ اما آیا بسترهایی مانند فیلم و انیمیشن اجازه‌ی این سعی و خطا را به شما می دهد؟

با گذر کردن از هزینه های سرسام آور و چندین میلیون دلاری کمپانی‌های معروف دنیا در تولید فیلم و انیمیشن، هزینه‌های تولید یک فیلم و انیمیشن با کیفیت قابل قبول! در ایران حداقل ۲ میلیارد تومان است و مسلماً این ارقام اجازه‌ی کوچکترین اشتباهی را به شما نمی‌دهد چه برسد به فرصت سعی و خطا! در حالی که شما به راحتی می‌توانید با هزینه ای در حدود ۶۰ میلیون تومان پی‌نمایی با کیفیت تولید کرده و شخصیت خود را در بوته‌ی آزمایش قرار دهید.

روند خلق ابرقهرمان و قهرمان در بستر پی‌نما سال‌هاست که در دنیا از سمت کمپانی‌های بزرگی مانند مارول در حال اجراست. به عنوان مثال، مرد عنکبوتی از سال ۱۹۶۴ به مدت ۴۰ سال فقط در کتاب‌های پی‌نما در حال تغییر و تحول بوده و بعد از تغییرات بسیار به این مرد عنکبوتی محبوب تبدیل شده که در سال ۲۰۰۲ اولین فیلم آن تولید شد و به فروش خیره کننده‌ای رسید. نکته‌ی قابل توجه اینجاست که وقتی شرکت Sony Pictures قصد ساخت فیلم مرد عنکبوتی را داشت، شرکت مارول طی نامه‌ای به آن اعلام می‌کند که مرد عنکبوتی جدای از داستانش باید دارای ویژگی‌هایی خاص مانند سفید پوست بودن، غیر سیگاری بودن، عدم فساد اخلاقی و…. باشد که تمام این‌ها حاکی از آن است که این شرکت توانسته ذائقه‌ی مخاطب خود را تشخیص دهد و می‌داند مرد عنکبوتی او با داشتن چه ویژگی‌هایی محبوب خواهد شد.

این‌گونه است که در لیست ۱۰ فیلم پرفروش دنیا ۶ تای آن‌ها از پی‌نما برخاسته‌اند؛ البته باید به این نکته توجه داشت که این بدان معنا نیست که ۴ فیلم دیگر هیچ گونه ارتباطی با عرصه‌ی پی‌نما ندارند. شرکت‌های تولیدکننده‌ی ۴ فیلم دیگر نیز سال‌ها تجربه‌ی تولید پی‌نما و ارتباط با مخاطب را دارند، مخاطبین خود و ذائقه‌ی آنها را به خوبی شناخته‌اند و این‌گونه است که توانسته‌اند به تولید شخصیت‌های محبوب بپردازند.

به نظر می‌رسد سینمای ایران اگر می‌خواهد مخاطب بیشتری به خود جلب کند و جایگاه خود را بهبود بخشد باید تحولی در دنیای محتوایی خود ایجاد کرده و از تجربه‌ی جهانی نیز در راستای اهداف خود استفاده کند.

مطالب مرتبط:

۱- کانال تلگرام خانه‌ی پی‌نما‌ی ایران

۲– صفحه‌ی اینستاگرام خانه‌ی پی‌نمای ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *