پی‌نما برای کتاب‌نخوان‌ها!

420-240

1

شکارهایی از شصت‌وششمین نشست ترویج کتابخوانی در ۲۷ آذر ۱۳۹۶

با موضوعِ

خلق ایده برای پی‌نما و ترویج خواندن

بر مدارِ گفتارِ

علی‌اکبر زین‌العابدین، نویسندۀ ادبیات کودک و نوجوان

 

نرخ رشد کمیک کودک تا سال ۲۰۱۴ در امریکا ۴درصد و از آن به بعد به بالای ۸ درصد رسید. یعنی ۵/۲ برابر!

– در دنیا ۲۵ درصد مخاطب زنان و ۳۳ درصد مخاطب مردان بزرگسال و باقی کودک و نوجوان هستند، اما در ایران کمیک بزرگسال تقریباً نداریم.

– دلایل استقبال کمیک در دنیا:

  • فراگیر شدن ویدئو و انیمیشن و نزدیک بودن کمیک به آن قالب
  • درگیر شدن کودک با داستان به علت غلبۀ عمدی تصویر بر متن
  • متن محاوره و دیالوگ‌گونۀ کمیک و نزدیک بودنش به گفتار روزمرۀ تودۀ مردم
  • ایجاد اعتماد به نفس در کودک به خاطر سادگی و خوش‌خوانی
  • طنازی کلام و شوخی‌های تصویری
  • ماجراجویی‌ها (غیر جدی برای ردۀ کودکان و جدی برای ردۀ نوجوان)
  • برقراری ارتباط قوی کاراکترهای کتاب‌های کمیک با کودکان و نوجوانان

– قصه‌های من و بابام از جمله کمیک‌هایی است که متن ندارد. در ایران ایرج جهانشاهی برایش متن نوشت.

– دیالوگ‌نویسی (گفتگونویسی) در کمیک‌ اهمیت بسیاری دارد.

– تکنیکی در کمیک وجود دارد به اسم فاصله‏گذاری که تاکید بر رئال نبودن متن دارد. یعنی گاهی یکی از شخصیت‌های داستان از قالب نقشش خارج شده و با خواننده به طور مستقیم حرف می‌زند.

– کمیک‌ها به دو دستۀ داستانی و غیر داستانی تقسیم می‌شوند.

– تنوع سوژه برای کمیک‌های غیرداستانی فوق‌العاده است :

  • تاریخ
  • دین و مذهب
  • زندگی‌نامه‌ها (از افراد ناشناس گرفته تا حتی فوتبالیست‌ها)
  • آموزش
  • مهارت‌افزایی (آشپزی، بهداشت،… )
  • فرهنگ‌نامه‌های کودک و نوجوان
  • و…

– در کمیک شوخی های بسیاری می‌شود با زاویۀ دوربین کرد.

– کمیک می‌تواند پتانسیل خوبی برای حوزۀ علوم انسانی در کتب درسی باشد.

– کمیک می‌تواند ابزار انتقال علم باشد. در سال ۹۲ و ۹۳ مجلۀ رشد نمونه‌هایی از آن را به چاپ رسانده است.

– کمیک‌های موجود در بازار بیشتر ترجمه هستند. اگر بخواهیم تالیف کنیم نیاز به تیمی متشکل از سه نفر نویسنده، تصویرگر و گرافیست داریم. تازه اگر نخواهیم نویسندگی را بر عهدۀ دو نفر بگذاریم (پژوهشگر و نویسنده، یا ساختارنویس و دیالوگ‌نویس). این کار سرمایه‌ای بیشتر از کار ترجمه‌ای نیاز دارد. و جنس کار به گونه‌ای است که بازگشت سرمایه برای سرمایه‌گذار زمان‌بر خواهد بود. این موضوع انتشاراتی‌های خصوصی را می‌ترساند.

– ایرادی برحق به کتاب‌های کمیک برای کودکان وارد است. در معرض نمایش قرار دادن تصاویر متنوع برای کودکان ممکن است راه را برای خلاقیت تصویری آنها ببندد. اما به هر ترتیب، هیچ چیز صد در صد خالص و بی‌عیب نیست.

 

راهکاری برای ترویج کتابخوانی در بین کودکان با استفاده از کمیک:

یک صفحه از کمیک را بدون متنش به بچه‌ها نشان دهیم و بخواهیم برایش قصه بگویند، دیالوگ بسازند، شوخی خلق کنند. گاهی می‌بینیم از خود نویسنده متن بهتر عمل می‌کنند!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *