مقالات

مضامین اصلی داستان‌های اساطیری ایران – بخش دوم

مضمون سفر؛ از حماسۀ گیلگمش تا هفت شهر عشق اشاره به موضوع و توضیح یک نکته در یادداشت قبلی به دو مضمون از مضامین موجود در داستان‌های اساطیری ایران، به «نبرد خیر و شر» و به «انتخاب انسان» پرداختیم و نمونه‌هایی از آن را بررسی کردیم. مضامین دیگری هم در…
ادامه مطلب

مضامین اصلی داستان‌های اساطیری ایران ـ بخش یکم

تقابل میان خیر و شر، و انتخابی که بر دوش قهرمانان سنگینی می‌کرد اشاره‌ای به موضوع یکی از مضامین محوری در داستان‌های اساطیری ایران، تضاد میان خیر و شر و مبارزۀ نور با تاریکی است؛ مبارزه‌ای که هم در پهنۀ گیتی و جهان هستی و هم در درون هر کدام…
ادامه مطلب

سایۀ سنگین رستم بر جهان اساطیری ایران

انتخاب فردوسی و تأثیر آن بر آیندگان مقدمه‌ای کوتاه و اشاره به موضوع چنان که می‌دانیم تاریخ اساطیری ایران دربرگیرندۀ نام ده‌ها پهلوان بزرگ و زندگی پرماجرای آن‌ها است و هر دوره‌ای از این تاریخ، شخصیت‌های مهم و اثرگذار و داستان‌های جذاب خود را دارد. اما این پرسش در ذهن…
ادامه مطلب

بازآفرینی روایی اسطوره‌ها و ضرورت آن

بازنگری در فرم اسطوره‌ها مطابق با تغییر و تحولات اجتماعی اشاره به موضوع و درنگ بر پرسشی مهم این پرسش بسیار مهم وجود دارد که چرا اغلب داستان‌هایی که بر اساس یا به تقلید از افسانه‌ها و اساطیر و حماسه‌های ایرانی ساخته می‌شوند برای مخاطبان امروزی جذاب نیستند و انتظارات…
ادامه مطلب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی – بخش سوم

تفاوت ما و یونانی‌ها: حماسه‌ها به جای اساطیر اشاره‌ای به موضوع در دو یادداشت قبلی از لابه‌لای صحبت‌های دکتر مهرداد بهار برخی ویژگی‌های اساطیر و حماسه‌های ایرانی را بررسی کردیم و منشأ و روند شکل‌گیری اسطوره‌های ایرانی و تأثیر فرهنگ و تمدن‌های قدیمی‌تر بر روایت‌های اساطیری ایران را پی گرفتیم.…
ادامه مطلب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی ـ بخش دوم

اثر تمدن بین‌النهرین بر فرهنگ و اساطیر ایرانی اشاره‌ای به موضوع در بخش نخست این یادداشت به قسمت‌هایی از یکی از مصاحبه‌های دکتر مهرداد بهار پرداختیم[1] و از نگاه او برخی ویژگی‌های اساطیر و حماسه‌های ایرانی را بررسی کردیم. در این یادداشت نیز همان موضوع را از زاویه‌ای دیگر دنبال…
ادامه مطلب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی – بخش اول

تقدس‌زدایی از ایزدان و تبدیل آن‌ها به شاهان و پهلوانان فانی اشاره‌ای به موضوع اوایل دهۀ هفتاد بود که دکتر مهرداد بهار (وفات: آبان 1373) در مصاحبه‌ای به برخی ویژگی‌های «اساطیر و حماسه‌های ایرانی» پرداخت و از روند و سیر شکل‌گیری برخی اسطوره‌ها و حماسه‌ها و تغییر و تحولاتی که…
ادامه مطلب

تاریخ کیانیان بعد از کیخسرو

گذری بر نام آخرین فرمانروایان کیانی مروری بر گذشته: کناره‌گیری کیخسرو از پادشاهی در داستان کیخسرو به واپسین نبرد ایران و توران و پیروزی قاطع و بی‌چون‌وچرای ایرانیان بر دشمنان قدیمی‌شان اشاره شد. این نبردهای خونین و دلاوری‌های پهلوانانی که زیر پرچم کیخسرو به جنگ با تورانیان رفتند، یکی از نقاط…
ادامه مطلب