مطالب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی ـ بخش دوم

اثر تمدن بین‌النهرین بر فرهنگ و اساطیر ایرانی اشاره‌ای به موضوع در بخش نخست این یادداشت به قسمت‌هایی از یکی از مصاحبه‌های دکتر مهرداد بهار پرداختیم[1] و از نگاه او برخی ویژگی‌های اساطیر و حماسه‌های ایرانی را بررسی کردیم. در این یادداشت نیز همان موضوع را از زاویه‌ای دیگر دنبال…
ادامه مطلب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی – بخش اول

تقدس‌زدایی از ایزدان و تبدیل آن‌ها به شاهان و پهلوانان فانی اشاره‌ای به موضوع اوایل دهۀ هفتاد بود که دکتر مهرداد بهار (وفات: آبان 1373) در مصاحبه‌ای به برخی ویژگی‌های «اساطیر و حماسه‌های ایرانی» پرداخت و از روند و سیر شکل‌گیری برخی اسطوره‌ها و حماسه‌ها و تغییر و تحولاتی که…
ادامه مطلب

تاریخ کیانیان بعد از کیخسرو

گذری بر نام آخرین فرمانروایان کیانی مروری بر گذشته: کناره‌گیری کیخسرو از پادشاهی در داستان کیخسرو به واپسین نبرد ایران و توران و پیروزی قاطع و بی‌چون‌وچرای ایرانیان بر دشمنان قدیمی‌شان اشاره شد. این نبردهای خونین و دلاوری‌های پهلوانانی که زیر پرچم کیخسرو به جنگ با تورانیان رفتند، یکی از نقاط…
ادامه مطلب

پادشاهی کیخسرو و واپسین نبرد ایران و توران

فرمانروایی که به اختیار خود از تاج و تخت دست کشید اشاره‌ای به گذشته چنان‌که در داستان سیاوش و در روایت زندگی او بعد از ترک ایران اشاره شد، شهریار با یکی از دختران افراسیاب پیوند زناشویی بست و با تورانیان قوم و خویش شد. حاصل این ازدواج، پسری بود…
ادامه مطلب

قصۀ سیاوش: داستان پاکی و مظلومیت

شاهزاده‌ای که در غربت کشته شد بازی بی‌پایان سرنوشت از میان صدها داستان کوتاه و بلند اساطیری ایران، قصۀ سیاوش و فرجام غم‌بار او یکی از مشهورترین‌ها و جذاب‌ترین‌ها و البته بدون تردید یکی از تأثیرگذارترین‌هاست. او شهریاری بود که از کودکی زیر دست رستم، پهلوان بزرگ زمانه تربیت شد…
ادامه مطلب

نبرد رستم و اسفندیار: نقطۀ اوج تاریخ اساطیری ایران

اشاره نبرد رستم و اسفندیار نقطۀ اوج یا دست‌کم یکی از نقاط اوج تاریخ اساطیری ایران است. پیکار دو پهلوان بلندآوازه و سرسخت که به حکم تقدیر، مجبور به رقابت و نزاع با یکدیگر می‌شوند و درنهایت یکی از آن‌ها دیگری را می‌کُشد. در اینجا نه با تقابل همیشگی خیر…
ادامه مطلب

سام و سامک

گفتگویی صمیمانه با سام سلماسی؛ تصویرگر کتاب سامک ماجراجو سامک عیار و دوستش شغال پیل‌زور در شکارگاه خورشیدشاه را ملاقات می‌کنند، به کمک شاهزادۀ ماچین می‌روند، زندانی می‌شوند، با جادوگران مبارزه می‌کنند و در آخر، پیروز و خرسند، ماجرایی جدید و پی‌نمایی تازه را وعده می‌دهند. جدیدترین پی‌نمای انتشارات خراسان…
ادامه مطلب

نگاهی به آغاز دوران پیشدادی

از کیومرث تا تهمورث؛ نخستین انسان و نخستین پادشاهی انسان پیشدادی در چهار یادداشت قبلی به فصل‌هایی از تاریخ اساطیری ایران پرداختم و از فرمانروایی جمشید و سقوطش، داستان کاوۀ آهنگر و شورش بزرگش، زندگی فریدون و پیروزی‌اش بر ضحاک و درنهایت از سرنوشت تلخ پسران فریدون نوشتم. این حوادث…
ادامه مطلب