اسطوره

مضامین اصلی داستان‌های اساطیری ایران – بخش دوم

مضمون سفر؛ از حماسۀ گیلگمش تا هفت شهر عشق اشاره به موضوع و توضیح یک نکته در یادداشت قبلی به دو مضمون از مضامین موجود در داستان‌های اساطیری ایران، به «نبرد خیر و شر» و به «انتخاب انسان» پرداختیم و نمونه‌هایی از آن را بررسی کردیم. مضامین دیگری هم در…
ادامه مطلب

درنگی بر ماهیت اساطیر و حماسه‌های ایرانی – بخش اول

تقدس‌زدایی از ایزدان و تبدیل آن‌ها به شاهان و پهلوانان فانی اشاره‌ای به موضوع اوایل دهۀ هفتاد بود که دکتر مهرداد بهار (وفات: آبان 1373) در مصاحبه‌ای به برخی ویژگی‌های «اساطیر و حماسه‌های ایرانی» پرداخت و از روند و سیر شکل‌گیری برخی اسطوره‌ها و حماسه‌ها و تغییر و تحولاتی که…
ادامه مطلب

تاریخ کیانیان بعد از کیخسرو

گذری بر نام آخرین فرمانروایان کیانی مروری بر گذشته: کناره‌گیری کیخسرو از پادشاهی در داستان کیخسرو به واپسین نبرد ایران و توران و پیروزی قاطع و بی‌چون‌وچرای ایرانیان بر دشمنان قدیمی‌شان اشاره شد. این نبردهای خونین و دلاوری‌های پهلوانانی که زیر پرچم کیخسرو به جنگ با تورانیان رفتند، یکی از نقاط…
ادامه مطلب

نبرد رستم و اسفندیار: نقطۀ اوج تاریخ اساطیری ایران

اشاره نبرد رستم و اسفندیار نقطۀ اوج یا دست‌کم یکی از نقاط اوج تاریخ اساطیری ایران است. پیکار دو پهلوان بلندآوازه و سرسخت که به حکم تقدیر، مجبور به رقابت و نزاع با یکدیگر می‌شوند و درنهایت یکی از آن‌ها دیگری را می‌کُشد. در اینجا نه با تقابل همیشگی خیر…
ادامه مطلب

کاوۀ آهنگر و ضحاک ماردوش

اشاره کاوۀ آهنگر شخصیت جالب و قابل‌اعتنای دیگری از میان قهرمانان اساطیری ایران است که در دوران فرمانروایی ضحاک زندگی می‌کرد. او نه به مناسبت تبار شاهانه و کارهای فراانسانی، که به اعتبار ظلم‌ستیزی و ناسازگاری با پادشاه ستمگر دوران خود در میان اسطوره‌ها جای گرفته است. کاوه که بود؟…
ادامه مطلب

پادشاهی جمشید و شخصیت او در میان اساطیر ایران

اشاره به نظرم مرور زندگی و فرمانروایی جمشید و درنگ بر سرنوشت غیرمنتظره و عبرت‌آموز او به درک بهتر ما از جهان اساطیر ایرانی کمک زیادی می‌کند. البته روایت‌های مختلف ـ با منشأ و زمان و علت شکل‌گیری متفاوت از یکدیگر ـ دربارۀ او هم‌صدا و یکدست نیستند و حتی…
ادامه مطلب

درخشش قهرمانان در یک روز زمستانی

اسطوره‌شناسی با بررسی و معرفی کتاب‌های پی‌نمای انتشارات خراسان غروب سه‌شنبه در فضای کتابفروشی شهر کتاب مرکزی یک مراسم جالب آغاز شد. طبق اعلام قبلی انتشارات خراسان، نشستی با موضوع بررسی اسطوره از دید نویسندگان و طراحان کتاب‌های پی‌نمای این ناشر برگزار شد. با گزارش این نشست همراه شوید. در…
ادامه مطلب